DOLAR

50,5541$%0,20

EURO

55,4166€%-0,00

GRAM ALTIN

5.734,73%-3,43

ÇEYREK ALTIN

9.914,00%-0,62

TAM ALTIN

39.512,00%-0,57

Sabah Vakti a 06:21
Şanlıurfa HAFİF YAĞMUR 16°
  • Adana
  • Adıyaman
  • Afyonkarahisar
  • Ağrı
  • Amasya
  • Ankara
  • Antalya
  • Artvin
  • Aydın
  • Balıkesir
  • Bilecik
  • Bingöl
  • Bitlis
  • Bolu
  • Burdur
  • Bursa
  • Çanakkale
  • Çankırı
  • Çorum
  • Denizli
  • Diyarbakır
  • Edirne
  • Elazığ
  • Erzincan
  • Erzurum
  • Eskişehir
  • Gaziantep
  • Giresun
  • Gümüşhane
  • Hakkâri
  • Hatay
  • Isparta
  • Mersin
  • istanbul
  • izmir
  • Kars
  • Kastamonu
  • Kayseri
  • Kırklareli
  • Kırşehir
  • Kocaeli
  • Konya
  • Kütahya
  • Malatya
  • Manisa
  • Kahramanmaraş
  • Mardin
  • Muğla
  • Muş
  • Nevşehir
  • Niğde
  • Ordu
  • Rize
  • Sakarya
  • Samsun
  • Siirt
  • Sinop
  • Sivas
  • Tekirdağ
  • Tokat
  • Trabzon
  • Tunceli
  • Şanlıurfa
  • Uşak
  • Van
  • Yozgat
  • Zonguldak
  • Aksaray
  • Bayburt
  • Karaman
  • Kırıkkale
  • Batman
  • Şırnak
  • Bartın
  • Ardahan
  • Iğdır
  • Yalova
  • Karabük
  • Kilis
  • Osmaniye
  • Düzce
a
Edebiyatkulisi

Edebiyatkulisi

19 Kasım 2026 Perşembe

Doç. Dr. Yeliz Yeşil ile Röportaj

Doç. Dr. Yeliz Yeşil ile Röportaj
0

BEĞENDİM

ABONE OL

Akademisyen · Yazar

Sunuş

Hocam, Edebiyat Kulisi’ne hoş geldiniz. Akademik kariyerinizi yazarlıkla buluşturan çok yönlü bir isimsiniz. Sizi tanıyan ve henüz tanımayan okuyucularımız için kendinizi kısaca tanıtır mısınız?

Sunuş – Kendinizi kısaca tanıtır mısınız?

Ben Doç. Dr. Yeliz Yeşil. Trakya Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümünde görev yapıyorum.  Bilecik Üniversitesi Söğüt MYO ve Trakya Üniversite’sinde toplam 19 yıl çalıştım. Daha önce dezavantajlı okullarda vekil öğretmenlikler yapmıştım ilkokul,ortaokul ve liselerde… Özel sektörde de çalıştım ve sonradan akademisyen olmaya karar verdim.  

Lisans eğitimimi Hacettepe Üniversitesi Kamu Yönetimi Bölümünde, yüksek lisansımı Orta Doğu Teknik Üniversitesi Eğitim Bilimleri Bölümünde İnsan Kaynaklarının Eğitimde Geliştirilmesi alanında, doktoramı ise Sakarya Üniversitesi Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri alanında tamamladım. Akademik çalışmalarımın merkezinde insan, eğitim, çalışma hayatı ve toplumsal gelişim bulunuyor.

           İnsan kaynakları, eğitim ve geliştirme, kariyer planlama, kadın çalışmaları, kadın girişimciliği ve dezavantajlı grupların istihdamı gibi alanlarda araştırmalar yürütüyorum. Akademisyen kimliğimin yanında, farklı yaş gruplarına yönelik kitaplar yazıyor; öğrenciler, gençler, kadınlar ve dezavantajlı gruplarla buluşan eğitim ve sosyal sorumluluk çalışmalarına önem veriyorum. Benim için akademik bilginin asıl değeri, hayatın içinde karşılık bulması ve toplumsal faydaya dönüşmesidir.Türkiye’de ilk defa ilkokuldan emekliliğe kariyer planlama kitap serisini yazan kişi benim.Bu alanda Azerbaycan’dan da ödül aldım.

1. Akademiden Yazarlığa Uzanan Yolculuk

Kamu yönetimi, eğitim bilimleri, insan kaynakları ve çalışma ekonomisi gibi birbirinden farklı alanlarda akademik çalışmalar yürüttünüz. Bu çok yönlü birikim yazarlık serüveninizi nasıl şekillendirdi? Kitap yazma fikri sizde ilk kez ne zaman ve hangi ihtiyaçtan doğdu?

     Akademik yolculuğum boyunca kamu yönetiminden eğitim bilimlerine, insan kaynaklarından çalışma ekonomisine uzanan farklı alanlarda eğitim aldım ve çalışmalar yürüttüm. Bu alanlar ilk bakışta birbirinden ayrı gibi görünse de hepsinin ortak noktasında insan ve insanın potansiyelini geliştirme düşüncesi var. İş hayatında eğitim ve geliştirmenin örgütsel bağlılıkla ilişkisini incelediğim doktora çalışmamdan kadınların istihdamına, dezavantajlı gruplardan kariyer planlamasına kadar uzanan araştırmalarım, bana bilginin yalnızca akademik çevrelerde kalmasının yeterli olmadığını gösterdi.

    Kitap yazma isteğim de akademik birikimi daha geniş kitlelerle paylaşma ihtiyacından beslendi. Bir konuyu araştırmak kadar, o konuda üretilen bilgiyi anlaşılır, yol gösterici ve günlük hayatta kullanılabilir bir dille aktarabilmenin de önemli olduğuna inanıyorum. Bu nedenle zaman içinde akademik çalışmalarımın yanı sıra öğrencilere, gençlere, çalışanlara ve farklı toplumsal gruplara hitap eden kitaplar ve el kitapçıkları hazırlamaya yöneldim.

  • Akademik makale yazmakla kitap yazmak arasındaki en belirgin fark sizce nedir; dilinizi ve okuyucuya yaklaşımınızı nasıl değiştirmeniz gerekti?

      Akademik makalede araştırma sorusu, yöntem, kavramsal çerçeve ve bilimsel tartışma ön plandadır. Dil daha teknik, yapı daha sınırlı ve hedef kitle çoğunlukla alanın araştırmacılarıdır. Kitapta ise okurla daha uzun soluklu bir ilişki kurarsınız. Konuyu yalnızca açıklamak değil, okurun kendi yaşamıyla bağlantı kurmasını sağlamak istersiniz. Bu nedenle kitap yazarken kavramları sadeleştirmeye, örneklerden yararlanmaya ve okuyucunun ihtiyaçlarını gözetmeye çalışıyorum. Ancak sade anlatım, bilimsel temelden uzaklaşmak anlamına gelmemeli. Benim için önemli olan, bilimsel doğruluğu korurken anlaşılır olabilmek.

  • İlk kitabınızın ortaya çıkış hikâyesini ve o dönemde yaşadığınız en büyük zorluğu bizimle paylaşır mısınız?

     Özgeçmişimde kitap olarak yer alan ilk çalışmalarım arasında, doktora araştırmamın temelini oluşturan “KOBİ’lerde Eğitim ve Geliştirmenin Örgütsel Bağlılıkla İlişkisi: Çerkezköy Organize Sanayi Bölgesi’nde Bir Araştırma” başlıklı çalışma bulunuyor. Bu eser, araştırma sürecinde elde ettiğim akademik birikimi kitap formatında paylaşma imkânı verdi. Akademik araştırmanın kapsamını koruyarak okura ulaşabilecek bir anlatı kurmak, kitaplaştırma sürecinin önemli aşamalarından biriydi. Daha sonraki kitaplarımda ise farklı hedef kitlelerin ihtiyaçlarına göre dili ve anlatım biçimini çeşitlendirmeye çalıştım. Benim için en önemli öğrenme, her kitabın hem konuya hem de okuyucuya yeniden odaklanmayı gerektirmesiydi.

2. Eğitim ve Kariyer Planlaması

Farklı yaş gruplarına hitap eden, öğrencilerin kariyer planlamasına yönelik eserleriniz bulunuyor. Günümüz eğitim sisteminde gençlerin meslek seçimi ve gelecek planlaması konusunda en çok ihtiyaç duydukları rehberlik sizce nedir? Aileler ve eğitimciler bu süreçte nasıl bir rol üstlenmeli?

    Gençlerin bugün en çok ihtiyaç duyduğu şey, kendilerini tanımalarına ve seçenekleri doğru değerlendirmelerine yardımcı olacak nitelikli rehberliktir. Meslek seçimi yalnızca popüler meslekleri takip etmek ya da yüksek gelir beklentisiyle karar vermek değildir. İlgi alanlarını, yetenekleri, değerleri, kişilik özelliklerini ve yaşamdan beklentileri birlikte değerlendirmek gerekir. Gençler farklı meslekleri tanımalı, iş dünyasındaki değişimi izlemeli ve kendilerini geliştirecek deneyimlere açık olmalıdır.

    Ailelerin görevi çocukları kendi gerçekleştiremedikleri hayallere yönlendirmek değil, onların kendilerini keşfetmelerine destek olmaktır. Eğitimciler ise yalnızca bilgi aktaran değil, öğrencinin güçlü yönlerini fark etmesine ve seçeneklerini araştırmasına yardımcı olan rehberler olmalıdır. Kariyer planlaması bir defada verilen kesin bir karar değil; kişinin kendini tanıdıkça ve koşullar değiştikçe güncellediği bir yol haritasıdır.

  • Gençlerin kariyer seçiminde en sık düştüğü yanlışlar nelerdir; ailelerin iyi niyetli ama yanlış yönlendirmeleri nelerdir?

     En sık karşılaştığımız hatalardan biri, meslek seçimini yalnızca sınav puanına, çevrenin beklentisine veya mesleğin bugünkü popülerliğine göre yapmaktır. Bir başka hata da kişinin kendi ilgi ve yeteneklerini yeterince tanımadan karar vermesidir. Gençler bazen tek bir mesleği başarıya giden tek yol olarak görebiliyor; oysa aynı ilgi ve beceriler farklı mesleklerde karşılık bulabilir.

   Aileler de çoğu zaman çocuklarını koruma ve güvence sağlama isteğiyle belirli mesleklere yönlendirebiliyor. “İş garantisi var”, “herkes bu bölümü seçiyor” ya da “bizim ailede bu meslek tercih edilir” gibi düşünceler, çocuğun bireysel özelliklerinin önüne geçmemeli. Ailelerin gençleri dinlemesi, farklı meslekleri birlikte araştırması ve karar sürecinde baskı yerine destek sunması çok daha sağlıklı.

  • Hızla değişen meslekler ve yapay zekâ çağında “kariyer planı” kavramı nasıl yeniden tanımlanmalı?

    Yapay zekâ ve dijitalleşme bazı işleri dönüştürüyor, bazı görevleri otomatikleştiriyor ve yeni meslek alanları ortaya çıkarıyor. Bu nedenle kariyer planını bir kez yapılıp değişmeden kalacak bir tercih olarak görmemeliyiz. Artık önemli olan, belirli bir mesleğin adını seçmenin yanı sıra yaşam boyu öğrenme becerisi kazanmaktır. Dijital okuryazarlık, analitik düşünme, yaratıcılık, iletişim, ekip çalışması, problem çözme ve etik farkındalık giderek daha fazla önem kazanıyor.

   Gençlere tavsiyem, teknolojiyi yalnızca kullanan değil, onu sorgulayabilen ve doğru amaçlarla kullanabilen bireyler olmalarıdır. Yapay zekâyı bir rakip olarak görmek yerine, insanın yetkinliklerini destekleyen bir araç olarak değerlendirmek gerekir. Geleceğin kariyer planı esnek, güncellenebilir ve öğrenmeye açık olmalıdır.

3. Z Kuşağı ve Değişen Eğitim Anlayışı

Z kuşağının öğrenme alışkanlıkları, motivasyon kaynakları ve beklentileri önceki kuşaklardan belirgin biçimde ayrışıyor. Eğitimciler bu yeni nesli anlamak ve onlara ulaşmak için hangi yöntemleri geliştirmeli? Geleneksel eğitim anlayışı bu dönüşüme ne ölçüde ayak uydurabiliyor?

    Öncelikle her kuşağı tek tip özelliklerle tanımlamaktan kaçınmalıyız. Bununla birlikte dijital araçlarla erken yaşta tanışan gençlerin bilgiye erişim, iletişim ve öğrenme beklentileri değişiyor. Eğitim ortamlarının da bu değişimi dikkate alması gerekiyor. Öğrenciyi pasif dinleyici konumunda bırakmayan; soru sormaya, araştırmaya, tartışmaya, üretmeye ve deneyim kazanmaya teşvik eden yöntemler daha etkili olabilir.

   Geleneksel eğitimdeki sistematik bilgi aktarımının elbette önemli bir yeri var. Ancak bu yaklaşımın etkileşimli yöntemlerle desteklenmesi gerekiyor. Örnek olaylar, grup çalışmaları, proje temelli öğrenme, uygulamalar ve dijital içerikler öğrenme sürecini zenginleştirebilir. Teknolojiyi sınıfa taşımak tek başına yeterli değildir; önemli olan teknolojiyi pedagojik amaçla ve öğrencinin gelişimini destekleyecek biçimde kullanmaktır.

  • Dijital ortamda büyüyen bir kuşağın dikkat, odaklanma ve motivasyon sorunlarına eğitimciler nasıl yaklaşmalı?

      Gençleri yalnızca dikkatleri dağılıyor diye eleştirmek yerine, dikkatlerini hangi koşullarda daha iyi sürdürebildiklerini anlamaya çalışmalıyız. Öğrenme hedeflerini küçük ve ulaşılabilir adımlara bölmek, derslerde farklı etkinliklere yer vermek, öğrencinin aktif katılımını sağlamak ve düzenli geri bildirim sunmak motivasyonu destekler. Zaman yönetimi, planlı çalışma, dijital araçları bilinçli kullanma ve gerektiğinde dikkat dağıtıcı unsurlardan uzaklaşma becerileri de öğrencilere kazandırılmalıdır.

    Motivasyon yalnızca ödül veya notla sağlanamaz. Öğrenci yaptığı çalışmanın anlamını gördüğünde, gelişimini fark ettiğinde ve çabasının karşılığında destekleyici geri bildirim aldığında daha güçlü bir öğrenme isteği geliştirebilir.

  • Sınıfta öğretmen–öğrenci ilişkisinin “bilgiyi aktaran” rolden “yol gösteren” role evrilmesi sizce ne kadar mümkün?

     Bence bu dönüşüm yalnızca mümkün değil, günümüz eğitiminde giderek daha gerekli. Bilgiye erişimin kolaylaştığı bir dönemde öğretmenin değeri, yalnızca bilgiyi aktarmasında değil; öğrencinin doğru bilgiye ulaşmasına, bilgiyi değerlendirmesine ve onu anlamlı biçimde kullanmasına rehberlik etmesinde yatıyor. Öğretmen, öğrencinin merakını canlı tutan, sorgulamasını teşvik eden ve güçlü yönlerini fark etmesine yardımcı olan bir yol arkadaşı olmalı. Bu yaklaşım öğretmenin rolünü azaltmaz; aksine daha kapsamlı ve değerli hâle getirir.

4. Kişisel Gelişime Farklı Bir Bakış

“Kişisel Gelişim Demişken” ve “Farklı Açılardan Kişisel Gelişim” adlı eserlerinizde konuyu farklı perspektiflerden ele alıyorsunuz. Sizce kişisel gelişim yalnızca bireysel başarı ve hedeflere ulaşmaktan mı ibarettir, yoksa insanın kendisini ve toplumu anlama çabasını da kapsar mı? Bir insanın gerçekten geliştiğini nasıl anlayabiliriz?

    Kişisel gelişimi yalnızca daha başarılı olmak, daha çok kazanmak ya da belirlenen hedeflere ulaşmak şeklinde değerlendirmiyorum. Elbette hedef koymak ve ilerlemek önemlidir; ancak insanın kendisini tanıması, güçlü ve gelişime açık yönlerini kabul etmesi, başkalarını anlaması, sorumluluk alması ve topluma karşı duyarlılık geliştirmesi de kişisel gelişimin parçasıdır.

    Bir insanın geliştiğini; olaylara daha geniş bir perspektiften bakabilmesinden, farklı görüşlere saygı duymasından, hatalarından öğrenebilmesinden ve ilişkilerinde daha yapıcı davranabilmesinden anlayabiliriz. Kişisel gelişim yalnızca bireyin kendisi için yaptığı bir yatırım değildir; kişinin çevresine ve topluma katkı sunma kapasitesini de artırmalıdır.

  • Popüler kişisel gelişim literatürünün en çok eleştirilen yönleri sizce nelerdir; sizin yaklaşımınız bu literatürden nerede ayrışıyor?

    Popüler kişisel gelişim yayınlarında zaman zaman çok kısa sürede büyük değişimler vaat edildiğini, başarı hikâyelerinin herkes için geçerli reçeteler gibi sunulduğunu görüyoruz. Oysa her bireyin yaşam koşulları, imkânları, sorumlulukları ve ihtiyaçları farklıdır. Herkese aynı formülü önermek gerçekçi değildir. Ayrıca kişisel gelişim, kişinin yaşadığı toplumsal ve ekonomik koşulları yok sayarak bütün sorumluluğu bireyin omuzlarına yüklememelidir.

   “Kişisel Gelişim Demişken: Farklı Açılardan Kişisel Gelişim” başlıklı çalışmalarımda konuyu tek bir başarı reçetesine indirgemek yerine farklı perspektiflerden ele almaya çalışıyorum. Benim yaklaşımımda gelişim; farkındalık, emek, öğrenme, sabır, sosyal ilişkiler ve toplumsal duyarlılıkla birlikte düşünülmeli.

  • Okuyucuların kişisel gelişim kitaplarından “hemen sonuç bekleme” eğilimine ne söylersiniz?

     Bir kitap tek başına hayatımızı değiştirmez; fakat düşünme biçimimize yeni bir pencere açabilir. Okuduklarımızı günlük yaşamda küçük adımlarla uygulamaya başladığımızda değişim mümkün olur. Bu nedenle okuyuculara, bir kitabı bitirir bitirmez büyük sonuçlar beklemek yerine, kendileri için anlamlı buldukları bir öneriyi seçip düzenli biçimde denemelerini öneririm. Gelişim bir yarış değil, kişiye özgü ve süreklilik gerektiren bir yolculuktur.

5. Çalışma Hayatı ve Kuşaklar Arası Farklılıklar

İş hayatında Y ve Z kuşakları üzerine çalışmalarınız var. Günümüz çalışma yaşamında kuşaklar arasındaki beklenti ve değer farklılıkları nasıl yönetilmeli? Sizce geleceğin iş dünyasında başarılı olmanın en önemli koşulları neler olacak?

     İş hayatında farklı kuşakların bir arada çalışması önemli bir deneyim ve aynı zamanda iyi yönetilmesi gereken bir süreçtir. Kuşakları kesin kalıplara yerleştirmek yerine, çalışanların bireysel beklentilerini, deneyimlerini ve güçlü yönlerini anlamak gerekir. Deneyim, kurumsal hafıza ve mesleki birikim ile teknolojiye yatkınlık, yenilikçilik ve farklı bakış açıları birbirini tamamlayabilir.

     İşverenlerin açık iletişim kurması, adil ve şeffaf uygulamalar geliştirmesi, çalışanların gelişimini desteklemesi ve esnek çalışma ihtiyaçlarını dikkate alması önemlidir. Geleceğin iş dünyasında başarı; mesleki bilgi kadar öğrenme çevikliği, dijital yetkinlik, iletişim, iş birliği, etik sorumluluk ve değişime uyum sağlayabilme becerileriyle de belirlenecek.

  • İşverenlerin genç çalışanlara yönelik en yaygın önyargıları nelerdir; bu önyargılar verimliliği nasıl etkiliyor?

    Genç çalışanların yeterince sabırlı olmadığı, kurumsal bağlılık göstermediği, sık iş değiştirdiği veya yalnızca ücret ve hızlı yükselme beklentisi taşıdığı yönünde genellemelerle karşılaşabiliyoruz. Bu tür önyargılar, genç çalışanların potansiyelinin görülmesini ve kurumla sağlıklı bir bağ kurmasını zorlaştırabilir. Çalışan kendisine güvenilmediğini veya gelişim fırsatı sunulmadığını hissettiğinde motivasyonu ve kuruma bağlılığı olumsuz etkilenebilir.

    İşverenler gençleri etiketlemek yerine beklentilerini açıkça konuşmalı, mentorluk ve eğitim imkânları sunmalı, performansı yaşa ya da kuşağa göre değil somut katkıya göre değerlendirmelidir. Genç çalışanların da sorumluluk alma, iş disiplini ve sürekli öğrenme konularında çaba göstermesi gerekir. Uyum karşılıklı bir süreçtir.

  • Uzaktan ve esnek çalışma modelleri kuşaklar arası uyumu güçlendiriyor mu, zorlaştırıyor mu?

     Uzaktan ve esnek çalışma modelleri tek başına uyumu ne güçlendirir ne de zorlaştırır; sonuç, nasıl tasarlandıklarına ve yönetildiklerine bağlıdır. Doğru uygulandığında çalışanların iş ve özel yaşam sorumluluklarını dengelemelerine, zamanlarını daha verimli kullanmalarına ve farklı ihtiyaçlarına uygun çalışma düzeni oluşturmalarına katkı sağlayabilir. Ancak iletişim eksikliği, ekipten kopma, görev ve performans beklentilerinin belirsizliği gibi sorunlar da ortaya çıkabilir.

    Bu nedenle esneklik; açık görev tanımları, adil performans değerlendirmesi, düzenli iletişim ve ekip içi dayanışmayla desteklenmelidir. Kuşaklar arası uyumun anahtarı, herkese aynı çalışma biçimini dayatmak değil, kurumun ihtiyaçlarıyla çalışanların farklı beklentileri arasında dengeli çözümler geliştirmektir.

6. Kadınlar, Sosyal Politika ve Toplumsal Sorumluluk

“Kırsal Alanda Kadınlar” ve “Geçmişten Pandemiye Türkiye’de Kadın ve Eğitim” gibi eserlerinizde toplumsal meselelere de odaklanıyorsunuz. Türkiye’de kadınların eğitim, istihdam ve toplumsal yaşama katılımı önündeki en önemli engeller sizce nelerdir? Akademisyenler ve yazarlar bu sorunların çözümüne nasıl katkı sunabilir?

Kadınların eğitim ve istihdama katılımını etkileyen sorunlar birbirleriyle bağlantılıdır. Bakım sorumluluklarının çoğunlukla kadınların üzerinde olması, eğitim ve istihdam fırsatlarına erişimdeki eşitsizlikler, bölgesel farklılıklar, toplumsal cinsiyet kalıpları, iş yerindeki ayrımcılık ve güvencesiz çalışma koşulları bu sorunların başlıcaları arasında sayılabilir. Kırsal alanda yaşayan kadınlar açısından ulaşım, eğitim, finansman, teknoloji ve pazara erişim gibi konular da önem taşır.

          Akademisyenlerin görevi bu sorunları bilimsel verilerle görünür kılmak, politika önerileri geliştirmek ve araştırma sonuçlarını toplumla paylaşmaktır. Yazarlar ise karmaşık toplumsal meseleleri daha geniş kitlelerin anlayabileceği bir dille gündeme taşıyabilir. Ben de çalışmalarımda kadın eğitimi, kadın istihdamı, kadın girişimciliği ve kırsal alanda kadınların güçlenmesi konularına yer veriyorum. Akademik üretimin toplumsal faydayla buluşmasını önemsiyorum.

  • Kırsal kesimdeki kadınlar için en etkili ve uygulanabilir politika adımı sizce hangisidir?

     Kırsal alandaki kadınlar için tek bir uygulamanın bütün sorunları çözmesini bekleyemeyiz. Ancak kadınların ekonomik olarak güçlenmesini sağlayacak eğitim, üretim, finansman ve pazara erişim olanaklarının birlikte sunulması çok önemli. Mesleki ve dijital beceri eğitimleri, kooperatiflerin desteklenmesi, girişimcilik danışmanlığı, uygun finansman mekanizmaları ve ürünlerin pazarlanmasına yönelik destekler birbirini tamamlamalıdır.

    Özellikle kadınların mevcut bilgi ve üretim deneyimlerini dikkate alan, yerel ihtiyaçlara göre tasarlanmış programların daha kalıcı sonuçlar vereceğini düşünüyorum. Kadınları yalnızca yardım alan kişiler olarak değil, ekonomik ve toplumsal yaşamın aktif aktörleri olarak görmeliyiz.

  • Pandemi dönemi kadınların eğitim ve çalışma hayatındaki konumunu nasıl etkiledi; kalıcı izleri nelerdir?

    Pandemi dönemi, eğitim ve çalışma hayatında dijitalleşmeyi hızlandırırken mevcut eşitsizlikleri de daha görünür hâle getirdi. Uzaktan eğitim ve uzaktan çalışma bazı kesimler için yeni imkânlar oluşturdu; ancak dijital araçlara, internet erişimine ve uygun çalışma ortamına ulaşamayanlar açısından dezavantajlar ortaya çıktı. Ev içi bakım ve eğitim sorumluluklarının artması da pek çok kadın için iş ve aile yaşamını birlikte yürütmeyi zorlaştırdı.

    Bu dönemin kalıcı izlerinden biri, dijital becerilerin ve esnek çalışma modellerinin öneminin daha fazla anlaşılması oldu. Bununla birlikte esnekliğin kadınların üzerindeki bakım yükünü kendiliğinden ortadan kaldırmadığını da gördük. Kalıcı ve adil çözümler için aile dostu politikalar, erişilebilir bakım hizmetleri, dijital eşitlik ve iş yerlerinde fırsat eşitliği birlikte ele alınmalı.

7. Geleceğe Bırakılan Eserler ve Yazarlık Hedefleri

Eğitimden kişisel gelişime, kariyer planlamasından sosyal politikaya uzanan geniş bir alanda eser verdiniz. Bugüne kadar kaleme aldığınız çalışmalar arasında sizin için özel bir yeri olan eser hangisidir ve neden? Önümüzdeki dönemde okuyucularla buluşturmayı planladığınız yeni çalışmalarınız ya da üzerinde durmak istediğiniz yeni konular var mı?

    Her kitabımın farklı bir hikâyesi ve hedef kitlesi var. Bununla birlikte kariyer planlamasına yönelik kitaplarımın benim için ayrı bir yeri olduğunu söyleyebilirim. “Lise Öğrencileri İçin Kariyer Planlama Üzerine Tavsiyeler”, “Üniversitede Kariyer Planlama ve Üniversite Sonrası İş Yaşamına Hazırlanma” ve “İlkokul ve Ortaokullara Yönelik Kariyer Planlama Tavsiyeleri” başlıklı çalışmalarım, gençlerin erken yaşlardan itibaren kendilerini tanımalarına ve gelecekleri üzerine düşünmelerine katkı sunma amacı taşıyor.

  Ayrıca İş Hayatında Y ve Z Kuşakları ve Kariyer Planlama Üzerine Tavsiyeler, Geçmişten Pandemiye Türkiye’de Kadın ve Eğitim,Deprem ve Dezavantajlı Gruplar,Kırsal Alanda Kadınlar, Emeklilikte Kariyer ve Aktif Yaşlanma ve Emeklilik Sonrası Yaşam İçin Öneriler,Kişisel Gelişim Demişken Farklı Açılardan Kişisel Gelişim-1 ve 2 adlı kitaplarım da vardır.Bir ara Sakarya Universitesi nden bir hocayla kadın girişimciliği üzerine kitap da yazmıştık,piyasada yok şu an…Bazı kitaplarda ülkemizde öncü oldum.

   Bu eserleri değerli kılan, akademik bilgiyi öğrencilerin anlayabileceği ve yaşamlarında kullanabileceği bir rehberliğe dönüştürme çabası. Ayrıca 2025 ve 2026 yıllarında yayımlanan kişisel gelişim kitaplarım ile Y ve Z kuşakları ve kariyer planlama üzerine çalışmam, değişen toplumsal ve çalışma hayatı ihtiyaçlarını izleme arzumun bir yansıması. Ayrıca sonyıllarda 10 civarı ödül de aldım yayınlarımdan ve eğitime ve topluma katkılarımdan…

   Önümüzdeki dönemde de eğitim, kariyer planlama, insan kaynakları, kuşaklar, kişisel gelişim ve sosyal politika alanlarındaki çalışmalarımı sürdürmek istiyorum. Ayrıca 3 tane anı kitabım yolda…Özellikle gençlerin değişen iş dünyasına hazırlanması, yaşam boyu öğrenme, dijital dönüşümün çalışma hayatına etkileri, kadınların istihdamı ve dezavantajlı grupların güçlendirilmesi üzerinde durmaya devam edeceğim. Yeni çalışmalarımda da akademik birikimi farklı yaş gruplarına ve daha geniş okuyucu kitlelerine ulaştırmayı önemsiyorum.

  • Yazarlık yolculuğunuzda sizi en çok etkileyen okuyucu geri bildirimi hangisi oldu?

    Benim için en kıymetli geri bildirim, bir okuyucunun okuduğu kitaptaki bir öneriyi kendi yaşamında uyguladığını, bir öğrencinin kariyer seçeneklerini daha bilinçli değerlendirmeye başladığını ya da bir gencin kendisine yeni hedefler koyduğunu paylaşmasıdır. Çünkü yazmanın amacı yalnızca bilgi sunmak değil, okurda düşünmeye ve harekete geçmeye yönelik bir karşılık oluşturabilmektir. Özellikle gençlerden gelen, kendilerine yol gösterdiğini ifade eden mesajlar, bu alandaki çalışmalarımı sürdürmem için önemli bir motivasyon kaynağı.

  • Yazmaya yeni başlayan akademisyenlere ve genç yazarlara tavsiyeleriniz nelerdir?

    Öncelikle yazmaktan çekinmemelerini, ancak yazma sürecini düzenli emek ve disiplin gerektiren bir çalışma olarak görmelerini öneririm. İyi bir yazının temelinde merak, okuma, araştırma, sorgulama ve sabır vardır. Akademisyenler bilimsel titizlikten ödün vermeden daha geniş kitlelere ulaşabilecek anlatım yolları aramalı. Genç yazarlar ise kendi seslerini bulmak için farklı alanlarda okumalı, gözlem yapmalı ve yazdıklarını geliştirmeye açık olmalıdır.

   Her şeyi ilk denemede kusursuz yazmak zorunda değiliz. Önemli olan başlamak, yazdığımız metni tekrar gözden geçirmek, eleştiriye açık olmak ve sürekliliği korumak. Ayrıca yazarken okuru unutmamak gerekir: Anlatmak istediğimiz şey kadar, onu nasıl anlattığımız da önemlidir.

Kapanış

Son olarak, okuyucularımıza ve genç nesillere iletmek istediğiniz bir mesajınız var mı? Bu değerli söyleşi için çok teşekkür ederiz.

    Gençlere en önemli tavsiyem, kendilerini başkalarıyla kıyaslamak yerine kendi potansiyellerini keşfetmeleri ve gelişimlerine yatırım yapmalarıdır. Başarı herkes için aynı anlama gelmez; her bireyin yolu, koşulları ve hedefleri farklıdır. Merak etmekten, soru sormaktan, öğrenmekten ve yeniden başlamaktan vazgeçmesinler. Hata yapmayı başarısızlık olarak değil, öğrenme sürecinin bir parçası olarak görsünler.

    Ailelere ve eğitimcilere de gençlerin hayallerini dinlemelerini, onları kalıplara sokmadan desteklemelerini öneriyorum. Toplumsal gelişmenin yolu, eğitim fırsatlarına erişebilen, kendine güvenen, sorumluluk alan ve başkalarının yaşamına duyarlı bireylerden geçiyor. Ben de akademik çalışmalarımda, kitaplarımda ve gönüllülük faaliyetlerimde bu anlayışa katkı sunabilmeyi amaçlıyorum.

Bu değerli söyleşi için Edebiyat Kulisi’ne teşekkür ederim.

Devamını Oku

Mehmed Uzun

Mehmed Uzun
0

BEĞENDİM

ABONE OL

Mehmed Uzun

Roman Yazarı, Yazar

Doğum
1953 Şanlıurfa
Ölüm
11 Ekim, 2007
Diyarbakır

Romancı (D.1953, Siverek / Şanlıurfa – 11 Ekim 2007, Diyarbakır). 1977 yılından itibaren yaşamını İsveç’te sürdürdü. Türkçe, Kürtçe, İsveççe edebi çalışmalarıyla çok dilli, çok kültürlü bir yazar olarak tanındı. Uzun yıllar İsveç Yazarlar Birliği yönetim kurulu üyeliğinde bulundu. Ayrıca İsveç PEN Kulübü ve Uluslararası PEN Kulüp’te aktif olarak çalıştı.

MEHMED UZUN KENT KÜTÜPHANESİ

Mehmet Uzun, Kürt dilinde altı roman yazdı. Romanları başta Türkçe olmak üzere birçok dile çevrildi. Denemeleri de çeşitli dergi ve gazetelerde yirmiye yakın dilde yayımlandı. Türkçede de yayımlanan Aşk Gibi Aydınlık Ölüm Gibi Karanlık romanı ve Nar Çiçekleri adlı deneme kitabı ile ilgili olarak yargılandı ve aklandı. 2001 yılında, Türkiye Yayıncılar Birliğinin her yıl verdiği Düşünce ve İfade Özgürlüğü Ödülünü aldı. İsveç ve Dünya Gazeteciler Birliğinin de üyesidir.

Kendisini “Kürdüm, Türkiyeliyim, İsveçliyim, İskandinavım, evrenselim. Hem kutsal iki nehrin, Dicle ve Fırat’ın arasındaki çok kapalı bir bölgenin yerlisiyim, hem de dünya vatandaşıyım. Çünkü dünyanın kültürleri, ülkeleri ve dilleri boyunca yolculuk ediyorum.” diye tanıtıyor. Kürtçe olarak yazdığı eserleri sonradan Türkçeye çevrildi.

Romancı Mehmed Uzun, 10 Ekim 2007 günü Diyarbakır Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde mide kanseri tedavisi görmekteyken vefat etti. 13 Ocak 2007 günü Diyarbakır Ulu Camiinde kılınan cenaze namazından sonra Mardinkapı Mezarlığında toprağa verildi. Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi tarafından Sümerpark Yerleşkesi içinde yaptırılan kütüphaneye “Mehmed Uzun Kent Kütüphanesi” adı verilmiştir.

“Hayat ve düşler ve de sözler, Mehmed Uzun’un Dicle’ye yakarışında dörtnala giden rahvan atlar gibiler. Bir kez sayfaların arasında koşmaya başlamışlar, durdurabilene aşk olsun.” (Şeyhmus Diken)“

Uzun’un hikâyelerinde unutulmasına izin verilmeyen anılar, satırlardaki romantizmin ve şiirin çıkış noktalarıdır. Eserlerini Kürtçe yazan Mehmed Uzun, Yaşar Kemal’in deyişiyle ‘bir dilin romanını’ oluşturdu. 1977’de Suriye’ye, oradan İsveç’e geçen ve çalışmalarına devam eden Uzun için ilk gençlik yıllarını geçirdiği Diyarbakır, hasretini yıllarca taşıyacağı bir kent olacaktı. Diyarbakır’la birlikte hayatının bir dönemini de terketmişti. Ülkesiz kalan bir insan için, ‘bu benim’ diyebileceği bir rüya, bir aşk gerekir. Nar Çiçekleri kitabında Ape Verdo tam da bu duygularla gözyaşlarına sadık kalmıştır. Dicle Nehri’nin kenarında Sayat Nova’nın şiirlerini, içkisini ve acısını bir ayin gibi yinelerken, üstü örtülmüş bir yaşamın ifadesi imkânsız derinliğini hissettirir.” (Umay Umay)

ESERLERİ:

DENEME: Hêz û Bedewiya Pênûsê (Kalemin Gücü ve Görkemi, 1993), Nar Çiçekleri (1996), Bir Dil Yaratmak (söyleşiler, 1997), Dengbejlerim (1998), Zincirlenmiş Zamanlar Zincirlenmiş Sözcükler (2002).

DESTAN-AĞIT: Mirina Egîdekî (Bir Yiğidin Destanı, 1993).

ROMAN: Tu (Sen, 1985), Mirina Kalekî Rind (Yaşlı Rind’in Ölümü, 1987), Siya Evînê (Yitik Bir Aşkın Gölgesinde, çev. Muhsin Kızılkaya, 1989), Rojek ji Rojên Evdalê Zeynikê (Evdalê Zeynikê’nin Günlerinden Bir Gün, 1991), Bîra Qederê (Kader Kuyusu, çev. Muhsin Kızılkaya, 1995), Ronî Mîna Evîne – Tarî Mîna Mirinê (Aşk Gibi Aydınlık Ölüm Gibi Karanlık, 1998), Dicle’nin Sesi I – Hawara Dîcleyê (Dicle’nin Yakarışı, 2002), Diclenin Sesi II – Dicle’nin Sürgünleri (2003).

ARAŞTIRMA-İNCELEME: Destpêka Edebiyata Kurdî (Kürt Edebiyatına Giriş, 1992), Rindê Baxçeyê Kaloyî de (Kürtçe, Malmisanıj ile, 2004), Rindê Vana Ê Min a (Kürtçe, Malmisanıj ile, 2004), Rindê û Keyeyê Xo (Kürtçe, Malmisanıj ile, 2004).

ANTOLOJİ: Antolojiya Edebiyata Kurdî (Kürt Edebiyatı Antolojisi, iki cilt, 1995), Världen i Sverige (Tüm Dünya İsveç’te, Edebiyat Antolojisi, M. Grive ile Birlikte, 1995).

SÖYLEŞİ: Ziman û Roman (Dil ve Roman, 1997), Bir Dil Yaratmak (1997).

ANLATI: Ruhun Gökkuşağı (2005).

KAYNAK: Umay Umay / Bir Dilin Romanı (Virgül, sayı: 17, Mart 1999), Hayri Kako Yetik / Bir Aşk ve Ölüm Destanı (Cumhuriyet Kitap, 16.3.2000), Turhan Günay / Bu Hafta – Metin Kaçan / Yapıtına Yüreğini Koymuş Bir Yazar: Mehmed Uzun – Tufan Erbarıştıran / ‘Yazı’ Ustasından ‘Söz’ Ustaları – Adnan Özer / Zor Bir Teklif. Mehmet Uzun – A. Ömer Türkeş / Kürt Dili İçin Bir Tarih (Cumhuriyet Kitap, 8.8.2002), İhsan Yılmaz / Kürtçe Edebiyatın İlk Önemli İsimlerinden Mehmet Uzun (Hürriyet-Cumartesi, 31.5.2003), Şeyhmus Diken / Sadece Dicle’nin Hawarı mı? (Virgül, sayı: 52, Haziran 2002) – Zincirlenmiş Zamanlarda Sözün Kıymeti (Virgül, sayı: 60, Mart 2003), Tufan Erbarıştıran / Varlık Kitap (Kasım 2004), İhsan Işık / Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi (2. bas. 2009, c. 9 ve c. 11) – İhsan Işık / Diyarbakır Ansiklopedisi (2013).

Devamını Oku

Japonya içi imaj değiştiren kitap

Japonya içi imaj değiştiren kitap
0

BEĞENDİM

ABONE OL
Michiyo Nakamoto, 1900’de yayınlanan Bushido: The Soul of Japan, ulusun dünya çapında nasıl algılandığını değiştirdiğini yazıyor.

Sürükleyici bir Hollywood destanı olan Son Samuray, hayatını Japonya’nın geleneksel değerlerini bozduğuna inandığı güçlerle savaşmaya adayan asi bir samuray olan Katsumoto’nun hikayesini anlatıyor. Japonya İmparatorluk Ordusu tarafından isyancılarla savaşmak için tutulan ancak onlar tarafından esir alınan ABD Ordusu Yüzbaşı Nathan Algren’in gözünden görüldüğü gibi, Katsumoto ve asi samuray çetesi onurlu savaşçıyı özetliyor: korkusuz, kendilerine adanmış görevli, çalışkan ve disiplinli ama esirlerine karşı kibar ve yardımsever. Samurayın asil yollarına tanık olan Algren, kaderindeki görevinde Katsumoto’ya yardım etmek için sadakatini değiştirir.

Hollywood’un gişe rekorları kıran filmlerinden Japon TV dizilerine kadar, samuray yıllar boyunca hem fiziksel mükemmellik hem de ahlaki dürüstlüğün bir modeli olarak tasvir edildi ve onlar için onur ve sadakat hayattan daha değerli. Bu samuray imgesi, tarihsel olarak doğru olmasa da, büyük ölçüde popüler hayal gücüne yerleşmiştir, çünkü küçük bir kısmı, 20. yüzyılın başında Inazito Nitobe tarafından İngilizce olarak yazılmış ince bir cilttir.

(Kredi: Historica Graphica Koleksiyonu / Miras Görüntüleri / Getty Images)

(Kredi: Historica Graphica Koleksiyonu / Miras Görüntüleri / Getty Images)

İlk olarak 1900’de yayınlanan ve zamanında uluslararası en çok satanlar listesine giren Bushido: The Soul of Japan, Penguin’s Great Ideas serisinin bir parçası olarak yeniden yayınlandı . Bushido (‘savaşçının yolu’) üzerine yazılmış sayısız kitaptan biri olmasına rağmen , Nitobe’nin kitabı, bugüne kadar Japon toplumunun birçok yönüne nüfuz etmeye devam eden bir değer sistemini anlamaya çalışanlar için en etkili kaynak olmaya devam ediyor.

Nasıl iyi olunur

1919-1929 yılları arasında Milletler Cemiyeti Genel Sekreteri olan bir tarım ekonomisti, eğitimci, diplomat ve Quaker olan Nitobe kitabı aracılığıyla Batılılara (Amerikalı Quaker eşi Mary dahil) temelini oluşturan ahlaki değerleri açıklamaya çalıştı. Japon Kültürü.

Nitobe bu değerleri takip Bushido o ahlaki ilkelerin samurayýn kodu olarak tanımlanır. Nitobe’ye göre Bushido , samuraylara güçlü bir adalet duygusuna ve bu adaleti yerine getirme cesaretine sahip olmalarını öğretti. Daha yüksek bir otoriteye hayırseverlik ve nezaket, doğruluk, onur ve sadakati vaaz etti. “Kişisel haysiyet ve değerin canlı bir bilincini ifade eden şeref duygusu, samurayı karakterize etmekte başarısız olamaz …” diye yazdı Nitobe.

Samuray gerçekten onur ve sadakat hayatını yaşamıyordu – Sven Saaler

Gerçek biraz farklıydı ve tarihçiler Nitobe’nin samuray tanımlamasını oldukça romantik olarak eleştirdiler. Tokyo’daki Sophia Üniversitesi’nde modern Japon tarihi profesörü Sven Saaler, “Samuray ve daimyo (feodal beyler) gerçekten onur ve sadakat hayatını yaşamıyorlardı” diyor. “Fırsat ortaya çıkarsa, efendilerini de öldürürler ve onun yerini alırlar.”

Bir samuray ailesinden gelen Nitobe, ufuk açıcı çalışmasında, samuray değerlerinin Japonya’daki herkes tarafından paylaşıldığını iddia etti. Nitobe, “Bushido ruhu tüm sosyal sınıflara nüfuz etti,” diye yazdı. Nitobe’nin iddiasının tersine, Edo döneminde (1603-1868) samuraylar, savaş becerilerinin iki yüzyıllık sosyal istikrar nedeniyle geçersiz hale geldiği bir zamanda ayrıcalıklarını kötüye kullandıkları için hakarete uğradı.

(Kredi: Kusakabe Kimbei / Hulton Arşivi / Getty Images)

(Kredi: Kusakabe Kimbei / Hulton Arşivi / Getty Images)

Bununla birlikte, Nitobe’nin kitabını yazmasındaki amacı, samurayların tarihsel olarak doğru bir açıklamasını sağlamak değil, Japonya’nın Hristiyan ahlakına benzer bir değer sistemine sahip olduğunu dış dünyaya göstermekti. Bu nedenle Nitobe, Avrupa felsefesine ve edebiyatına sürekli atıflarda bulundu ve bushido’yu Avrupa şövalyelerinin şövalyeliğine benzetti .

“Şövalyelik bir çiçektir, Japonya toprağına, ambleminden, kiraz çiçeğinden daha az yerli değildir …” Nitobe yazdı. Saaler’e göre Nitobe, samuray imajını şekillendirerek Batı’daki ‘Sarı Tehlike’nin ırkçılığına ve korkularına karşı koymaya çalıştı ve buna bağlı olarak Japonları sadece cesur değil aynı zamanda cesur olarak da şekillendirdi. Japonya, kitabının yayınlanmasından sadece dört yıl önce, 1894’ten 1895’e kadar Çin’e karşı savaşında galip gelmişti. Zamanın Batılı güçlerini sersemleten bu askeri başarıyı, Japonya’nın 1904 Rus-Japon Savaşı’ndaki zaferi takip etti ve 1905.

Bir iddiada bulunmak

Saaler, Nitobe’nin kitabının, Japonya’nın bir gün Avrupa için bir tehdit olacağına dair korkulara karşı koymayı ve “askeri açıdan güçlü ama medeni bir ülke olarak Japonya’nın çok olumlu bir imajını inşa etmeyi,” diyor Saaler. Bir tarihçi ve Japan 1941: Countdown to Infamy kitabının yazarı Eri Hotta’ya göre kitap aynı zamanda “Japonya’yı, kolonilerin efendisi olma hakkını iddia edebilmeleri için Batılı güçlerin en iyileriyle eşit bir zemine yerleştirme girişimiydi. ”.

(Kredi: Hulton Arşivi / Getty Images)

(Kredi: Hulton Arşivi / Getty Images)

Kitabını karşılayan uluslararası beğeni, Nitobe’nin Japon değerlerini belgeleme ve böylece ülkenin Batı’daki imajını iyileştirme hedefini başardığını gösteriyor. Japonya’ya ilginin arttığı bir dönemde ortaya çıkan, Çin ve Rusya’ya karşı askeri zaferlerinin ardından ortaya çıkan Nitobe’nin kitabı, Japonya’nın çarpıcı yükselişinden hem etkilenen hem de şaşıran Batılı okuyucular arasında istekli bir kitle buldu.

Batılı okuyucular için Nitobe’nin kitabında anlatılan cesaret, ahlaki dürüstlük ve diğer bushido değerleri, küçük ve şimdiye kadar bilinmeyen bir ülkenin çok daha büyük ve görünüşte daha güçlü komşularını nasıl yenebileceğine dair ikna edici bir açıklama sağladı. Judo’nun kurucusu Jigorō Kanō hakkında yaklaşan The Kanō Chronicles’ın yazarı Lance Gatling, “Nitobe’nin kitabı, Japonya’nın artan gücünün kaynağını açıklamanın bir yolunu sundu” diyor. “Japon kültürü hakkındaki ilk Batı kitaplarından biriydi ve deli gibi satıldı.” Gatling, Bushido’nun ilk basımından sadece dört yıl sonra 1904’te basılmış olan bir kopyasını Arkansas Halk Kütüphanesinde buldu.

Bushido’nun bir ahlaki kod olarak cazibesi, keskin bir judo uygulayıcısı olan zamanın ABD Başkanı Theodore Roosevelt’in bile dikkatini çekti. Diplomat ve politikacı Kont Kentarō Kaneko’ya 13 Nisan 1904 tarihli bir mektupta Roosevelt şunları yazdı : “Bushido hakkındaki küçük ciltten en çok etkilendim. Güzel Samuray ruhu hakkında okuduklarımdan pek bir şey öğrenmedim … “

(Kredi: Sean Sexton / Getty Images)

(Kredi: Sean Sexton / Getty Images)

İzciler’in kurucusu Robert Baden-Powell, İzciler planının bir amacının “eski şövalyelerin bazı kurallarını yeniden canlandırmak olduğunu yazdı , ki bu da tıpkı Bushido gibi ırkımızın ahlaki tonu için çok şey yaptı. … Japonya için yaptı ve hala yapıyor. ” Oleg Benesch’in Inventing the Way of the Samurai adlı kitabına göre, yurtdışında aldığı coşkulu karşılamanın aksine, kitap Japonya’da yanlış olduğu için geniş çapta eleştirildi.

Bununla birlikte, uluslararası başarısı Japonya’da kutlandı ve Japonya’nın ahlaki dürüstlüğünün ona ayrıcalıklı Batılı sömürge ulusları grubuna katılma hakkı verdiği fikrini yerleştirerek, Nitobe’nin kitabı “Japonları, hepsinin üstün değerlerin mirasçıları olduğuna ve kendilerinin yanlışı düzeltme iddiası vardı ”dedi Hotta. “Japonların kendi imajı için önemliydi.”

(Kredi: Baskı Toplayıcı / Baskı Toplayıcı / Getty Images)

(Kredi: Baskı Toplayıcı / Baskı Toplayıcı / Getty Images)

Benesch , İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra, Japonya’nın militarizmiyle ilişkilendirilen bushido, Japonya’da “halkın kızgınlığının hedefi” haline geldi. Daha yakın zamanlarda, bushido yeni bir ilgi gördü ve Nitobe’nin kitabı, dünyanın modern Japonya’nın hızlı ekonomik ve teknolojik ilerlemelerinin kaynağını anlamaya çalıştığı 1980’lerde tekrar uluslararası tanınırlık kazandı. Yakın zamanda vefat eden eski Tayvan Cumhurbaşkanı Lee Teng-hui, Japon halkına kitabın kendi hayatını ve düşüncesini nasıl etkilediğini detaylandıran 2006 anılarında kitabın önemini hatırlattı.

Yine de, bu tür aralıklı ilgi patlamaları bir yana, Nitobe ve onun eski en çok satanları Japonya’da bilinen isimler değil. Nitobe’yi hatırlayanlar bile onu 1984’ten 2004’e kadar 5.000 yenlik banknotta yüz olarak tanımlıyor.

Nitobe’nin kitabı, Japon toplumunun özünde kalan değerleri dış dünyayı bilgilendirmeye devam ediyor

Bushido’nun öğretileri olarak tanımladığı değerlerin birçoğu – başkalarına karşı nezaket, kişisel şerefe yüksek saygı, özdenetim ve daha yüksek bir otoriteye sadakat – Japonların uygun davranış görüşünün temelini oluşturuyor. Bushido , ‘Samurai Japan’ lakaplı Japon ulusal beyzbol takımı ve ‘Samurai Blue’ adlı milli erkek futbol takımı ile sporda yaygın olarak kullanılmaktadır.

Ancak Tokyo’daki Teikyō Heisei Üniversitesi’nde doçent olan Yukiko Yuasa’ya göre Japon toplumunda bushido değerlerinin yaygınlığı , Nitobe’nin kitabından ziyade Konfüçyüsçülüğün devam eden etkisinin bir yansımasıdır. “Nitobe’nin kitabında yer alan öğretilerin çoğu Japon davranışının bir parçası, bu yüzden insanların bu değerleri öğrenmek için kitabı okumasına gerek yok” diyor.

Bununla birlikte, Nitobe’nin kitabı, Japon toplumunun özünde kalan değerler hakkında dış dünyayı bilgilendirmeye devam ediyor. Bushido: Japonya’nın Ruhu’nun önümüzdeki yıllarda dünyanın Japonya anlayışını şekillendirmeye yardımcı olması beklenebilir.

Devamını Oku

MODERN FELSEFENİN KURUCULARI

MODERN FELSEFENİN KURUCULARI
0

BEĞENDİM

ABONE OL

Modern Felsefe Nedir? (Kısaca ama net)

Modern felsefe, genellikle 17. yüzyıldan 20. yüzyılın başlarına uzanan dönemde gelişen; akıl, yöntem, bilimsel devrim, birey ve deneyim merkezli düşünce iklimini ifade eder. Bu dönem, Orta Çağ’ın skolastik çerçevesinden kopuş ve yeni bir “bilme” anlayışıyla anılır.

Peki modern felsefenin “kurucuları” kimler? Burada önemli bir ayrım var:

  • Modern felsefenin tek bir kurucusu yok (dönemi kuran birden çok kırılma var).
  • Ama René Descartes, çok sık biçimde “modern felsefenin babası/kurucusu” diye anılır.
  • Aynı şekilde Francis Bacon da modern düşüncenin ve modern felsefi yaklaşımın (özellikle yöntem ve bilim vurgusuyla) en güçlü kurucu figürlerinden sayılır; pek çok akademik kaynak Descartes’la birlikte anmayı tercih eder.

Neden “Modern” Bir Kırılma? Modern Felsefeyi Başlatan 3 Büyük Değişim

Okurun ilgisini çeken (ve SEO’da iyi çalışan) kısa çerçeve:

  1. Yöntem takıntısı: “Doğru bilgiye nasıl ulaşırım?” sorusu merkeze oturdu. Descartes ve Bacon bu noktada kilit isimlerdir.
  2. Bilimsel devrim ve otorite değişimi: Bilim yükseldikçe felsefe de kendini yeniden tanımladı.
  3. Özne–bilgi ilişkisi: Bilgi artık sadece “dış dünya” değil, “bilen özne” üzerinden de tartışıldı (Descartes’ın etkisi).

Modern Felsefenin Kurucuları: En Çok Kabul Gören 4 İsim (Biyografi + Katkı)

Aşağıdaki isimler, modern felsefenin “kurucu kadrosu” denince en sık birlikte anılan çekirdeği oluşturur.

1) René Descartes (1596–1650) – “Modern felsefenin babası” diye anılan isim

Neden kurucu sayılıyor?
Descartes, felsefeye “yöntem” ve “kesinlik” arayışını yerleştirip modern dönemin ana sorusunu parlatır: Kesin bildiğim şey nedir? Birçok kaynak modern felsefenin Descartes’la başladığını vurgular.

Damga vurduğu alanlar

  • Epistemoloji (bilgi felsefesi): Bilginin temeli, şüphe, kesinlik.
  • Rasyonalizm hattının temelleri (Spinoza, Leibniz’e giden damar).

2) Francis Bacon (1561–1626) – Deney, tümevarım ve “bilimle ilerleme” fikri

Neden kurucu sayılıyor?
Bacon, bilgi üretiminde deney ve yöntemi vurgulayan modern bilim anlayışının felsefi omurgasını güçlendirir. Akademik metinlerde Descartes’la birlikte modern felsefenin öncü/kurucu isimleri arasında gösterilir.

Damga vurduğu alanlar

  • Bilgi edinme yöntemleri: gözlem–deney–tümevarım
  • Bilimsel zihniyetin felsefi meşrulaştırılması

3) John Locke (1632–1704) – Deneyimci (ampirist) modern zihin modeli

Neden kritik?
Locke, zihni ve bilgiyi deneyim üzerinden düşünerek modern felsefedeki “ampirist damar”ın ana direklerinden olur; modern siyaset felsefesine de büyük etki eder. (Descartes sonrası tartışmaların ampirist cephesinde anılır.)

Damga vurduğu alanlar

  • Bilgi kaynakları: duyum, deneyim, öğrenme
  • Liberal siyaset düşüncesinin modern temelleri (haklar, yönetim)

4) Immanuel Kant (1724–1804) – Modern felsefenin “büyük sentezi”

Neden kurucu sayılıyor?
Kant, rasyonalizm–ampirizm gerilimini yeni bir düzlemde tartışıp modern felsefeyi başka bir seviyeye taşır: Aklın sınırları, deneyimin koşulları, ahlakın temeli. Modern felsefenin sonraki yüzyıllarına yön veren bir dönüm noktasıdır.

Damga vurduğu alanlar

  • Bilginin koşulları: “Deneyimi mümkün kılan yapılar”
  • Ahlak felsefesi: ödev, evrensel yasa fikri

“Kurucular” Listesi Neden Uzayıp Gidiyor?

Modern felsefe bir dönem olduğu için (tek bir okul değil), çekirdek kadroya genelde şu isimler de eklenir: Hobbes, Spinoza, Leibniz, Berkeley, Hume, Hegel… Zaten modern felsefenin ortaya çıkış çizgisi anlatılırken bu geniş hat sıkça birlikte sayılır.

Devamını Oku

BUCA BELEDİYESİ 2026 YILI ALİ RIZA ERTAN ŞİİR ÖDÜLÜ YÖNETMELİĞİ

BUCA BELEDİYESİ 2026 YILI ALİ RIZA ERTAN ŞİİR ÖDÜLÜ YÖNETMELİĞİ
0

BEĞENDİM

ABONE OL

1- Ödüle, 1991 yılı ve sonrası doğumlular katılabilir. Katılımcıların, adına şiir ödülü
düzenlediğimiz Ali Rıza Ertan’ın vefat yaşı olan 35 yaşını geçmemesi ilke olarak
benimsenmiştir.
2- Ali Rıza Ertan Şiir Ödülü’ne kitap bütünlüğü taşıyan şiir dosyasıyla katılım sağlanır. Şiir
dosyası bütünlüğü taşımayan gönderiler dikkate alınmayacaktır.
3- Daha önce Ali Rıza Ertan Şiir Ödülü’nde derece alan şairlerin dosyaları ile başka bir
yarışmada ödül kazanmış dosyalar yarışma dışında tutulacaktır.
4- Seçici Kurul (alfabetik sırayla); Ahmet Zeki Muslu, Altay Ömer Erdoğan, Beytullah Kılıç,
Fahrettin Koyuncu ve Özlem Tezcan Dertsiz’den oluşmaktadır.
5- Yarışmaya katılacak adaylar, başvurularını açık ad, adres, e-posta, telefon numarası ve kısa
özgeçmişleriyle yapmak zorundadırlar. Edebiyat alanında nüfus kaydındaki adından farklı bir
adla yayın yapan ve bu adla tanınanlar, eserlerini aynı adla sunabilirler; ancak resmî işlemler
ile ödülün kendilerine teslim edilebilmesi için gerçek adlarını verecekleri bilgiler içinde
mutlaka belirtmek zorundadırlar.
6- Dosyalar, özgeçmişler, kimlik ve iletişim bilgileri eklenerek Buca Belediyesi Kültür, Sanat ve
Sosyal İşler Müdürlüğünün [email protected] e-posta adresine gönderilecektir.
7- Şiir Ödülüne son katılım 30 Nisan 2026, perşembe günü saat 17.00’ye kadardır.
8- Sonuçlar, 3 Haziran 2026, çarşamba günü itibariyle internet sitemizde (www.buca.bel.tr)
duyurulacaktır.
9- “Ali Rıza Ertan Şiir Ödülü, 12 Haziran 2026, cuma günü saat 19.30’da Ali Rıza Ertan büstü
önünde düzenlenecek törenle verilecektir.
10- “Ali Rıza Ertan Şiir Ödülü” karşılığı olarak 10.000 TL tutarında kültür amaçlı hediye çeki
verilir. Seçici Kurul uygun gördüğü takdirde verilecek “Başarı Ödülü” de 5.000 TL karşılığı
olarak aynı şekilde ödenir. Ödüller kesinlikle bölüştürülmez.
11- Yarışmaya İzmir ve yakın çevresi dışından katılıp ödül kazananların ödül gecesi konaklama
ve yol giderleri Buca Belediyesi tarafından karşılanacaktır.
Başarı Dileklerimizle…
Bilgi ve İletişim:
Buca Belediyesi
Tel: 0 232 439 10 10

Devamını Oku